Zorza z Reykjavíku czy z północy Islandii
Intuicja podpowiada, że im dalej na północ, tym lepiej. W przypadku Islandii intuicja się myli, i to z konkretnego powodu.
Cała Islandia leży pod owalem zorzowym
To jest odpowiedź w jednym zdaniu i reszta tej strony tylko ją rozwija. Zorza polarna nie pojawia się równomiernie nad całą półkulą, tylko w pierścieniu wokół bieguna magnetycznego, zwanym owalem zorzowym. Islandia w całości mieści się pod tym pierścieniem, od Reykjavíku na południowym zachodzie po Akureyri na północy.
W praktyce znaczy to, że różnica szerokości geograficznej między południem a północą wyspy, około trzech stopni, nie przekłada się na zauważalnie większą szansę. Kiedy zorza jest aktywna, jest aktywna nad całą wyspą. Przy bardzo silnych zaburzeniach owal przesuwa się nawet na południe od Islandii, co bywa paradoksalnie lepsze dla południa niż dla północy.
Co naprawdę różni północ od południa
Różnica jest realna, ale dotyczy pogody, a nie zorzy. Północ Islandii, osłonięta od atlantyckich frontów przez wyżynny środek wyspy, ma statystycznie więcej bezchmurnych nocy zimą niż deszczowe południowe wybrzeże. A ponieważ zachmurzenie decyduje o wieczorze znacznie bardziej niż aktywność geomagnetyczna, ta przewaga jest warta uwagi.
Trzeba ją jednak zestawić z kosztem. Akureyri leży około pięciu godzin jazdy od Reykjavíku albo krótki lot krajowy dalej, zimą przy nieprzewidywalnych drogach. Jeśli jedziesz tam wyłącznie dla zorzy, kupujesz statystyczną przewagę w zachmurzeniu za dwa dni podróży.
Dlaczego wszystkie wycieczki startują ze stolicy
Wszystkie sześć wycieczek z tego serwisu wyrusza z Reykjavíku i to nie przypadek. Po pierwsze, tam nocuje większość odwiedzających. Po drugie, i ważniejsze, wyjazd ze stolicy daje dostęp do bardzo dużego obszaru w promieniu jednej do dwóch godzin jazdy: półwysep Reykjanes, dolina Þingvellir, południowe wybrzeże, okolice Borgarnes. Organizator, który wieczorem widzi chmury na południu, jedzie na północny zachód i nadal mieści się w czterogodzinnym wyjeździe.
To jest właśnie mechanizm, który sprzedają te wycieczki: nie konkretne miejsce, tylko możliwość wybrania miejsca po zobaczeniu prognozy. Autokar z lokalnymi łowcami buduje na tym całą ofertę, a terenowy 4x4 dokłada do tego zdolność zjechania z głównej drogi.
Kiedy wyjazd na północ ma sens
Ma sens wtedy, gdy jedziesz na północ również z innych powodów. Akureyri, Mývatn, obserwacja wielorybów z Húsavíku, kąpiele geotermalne, północne wybrzeże zimą to samodzielnie wystarczający program. Jeśli i tak tam będziesz, statystycznie czystsze niebo jest miłym dodatkiem i warto zaplanować wieczór na zorzę.
Nie ma natomiast sensu, jeśli masz w Islandii trzy albo cztery noce i myślisz o północy wyłącznie jako o sposobie na zwiększenie szans. Te same trzy noce spędzone w Reykjavíku, z trzema wyjazdami i bezpłatną powtórką w zanadrzu, dadzą ci więcej okien obserwacyjnych niż jedna noc po pięciu godzinach jazdy.
Ze stolicy, tego samego wieczoru
Wszystkie sześć wycieczek z tego serwisu wyrusza z Reykjavíku i wraca tej samej nocy. Najtańsza kosztuje ~65 € i pozwala zarezerwować teraz, a zapłacić później.